Αν διαβάζετε αυτό, μπορώ σχεδόν να εγγυηθώ ότι βρίσκεστε ακριβώς εκεί που ήμουν πριν από μερικά χρόνια. Πήρατε μια vintage φωτογραφική μηχανή φιλμ ή ένα ωραίο mirrorless σετ, πιάσατε έναν αξιόπιστο φακό 50mm και έχετε τραβήξει σχεδόν τα πάντα με αυτόν. Ο 50mm είναι εκπληκτικός. Είναι ο αδιαμφισβήτητος βασιλιάς της καθημερινής φωτογραφίας. Αλλά πρόσφατα, προσπαθήσατε να τραβήξετε ένα στενό πορτρέτο ενός φίλου, και κάτι απλώς φαινόταν λάθος. Ίσως η μύτη του φαινόταν λίγο πιο προεξέχουσα, ή το φόντο ήταν απλώς πολύ αποσπασματικό, όση διάφραγμα κι αν ανοίξατε.

Αυτή είναι η ακριβής στιγμή που κάθε φωτογράφος συνειδητοποιεί ότι χρειάζεται έναν αφιερωμένο φακό πορτρέτου. Και αυτή η συνειδητοποίηση σας βάζει αμέσως σε μία από τις παλαιότερες συζητήσεις στη φωτογραφία: θα επιλέξετε 85mm ή 135mm;

Και οι δύο αυτές εστιακές αποστάσεις είναι απόλυτα θρυλικές για πορτρέτα. Κατασκευαστές vintage φακών όπως οι Canon, Nikon, Pentax και Minolta αφιέρωσαν δεκαετίες για να τελειοποιήσουν την οπτική και των δύο. Αλλά κάνουν εντελώς διαφορετικά πράγματα στο πρόσωπο του θέματος, στο φόντο και στον τρόπο που αλληλεπιδράτε με το άτομο που φωτογραφίζετε. Ας αναλύσουμε τι πραγματικά διαχωρίζει τον 85mm από τον 135mm, ώστε να καταλάβετε ποιος ταιριάζει στο δικό σας στυλ.

Ο 85mm: Οικειότητα και η Ιδανική Απόσταση Εργασίας

Μου αρέσει να αποκαλώ τον 85mm τον «φακό πορτρέτου για συζήτηση». Όταν τραβάτε ένα πορτρέτο κεφαλιού και ώμων με έναν 85mm, συνήθως στέκεστε περίπου δύο με τρία μέτρα μακριά από το θέμα σας. Δεν χρειάζεται να φωνάξετε. Μπορείτε εύκολα να δώσετε οδηγίες, να πείτε ένα αστείο και να κρατήσετε την ενέργεια πολύ φυσική και οικεία.

Οπτικά, ο 85mm αγγίζει αυτό που πολλοί θεωρούν το απόλυτο γλυκό σημείο για τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Παρέχει αρκετή συμπίεση για να εξομαλύνει οποιεσδήποτε παράξενες παραμορφώσεις που προκύπτουν από ευρύτερους φακούς, κάνοντας τα πρόσωπα να φαίνονται απίστευτα κολακευτικά και αναλογικά. Λεπταίνει ελαφρώς τη γραμμή του σαγονιού χωρίς να κάνει το πρόσωπο να φαίνεται αφύσικα επίπεδο.

Αλλά η πραγματική υπερδύναμη του 85mm είναι το πλαίσιο. Ακόμα και όταν φωτογραφίζετε με ανοιχτό διάφραγμα όπως f/1.8 ή f/1.4 για να θολώσετε το φόντο, ο 85mm δίνει στον θεατή μια αίσθηση του χώρου. Αν φωτογραφίζετε κάποιον σε ένα υπαίθριο καφέ, το φόντο θα είναι όμορφα θολό, αλλά θα μπορείτε ακόμα να καταλάβετε ότι είναι καφέ. Βλέπετε απαλά, λαμπερά φώτα δρόμου, μακρινούς σχηματισμούς δέντρων ή το πολύχρωμο θόλωμα των διερχόμενων αυτοκινήτων. Το φόντο καταστέλλεται, αλλά δεν εξαφανίζεται εντελώς. Η ιστορία του περιβάλλοντος παραμένει.

Ο 135mm: Μέγιστο Δράμα και Πλήρης Απομόνωση

Αν ο 85mm αφορά την ήπια οικειότητα, ο 135mm αφορά το απόλυτο δράμα. Τοποθετώντας έναν φακό 135mm στη μηχανή σας αλλάζει εντελώς τον τρόπο που βλέπετε μια σκηνή. Πρόκειται για έναν κοντό τηλεφακό, και η κύρια δουλειά του είναι να απομονώνει το θέμα σας από τον κόσμο γύρω του.

Όταν τραβάτε ένα πορτρέτο με έναν 135mm σε f/2.8 ή f/3.5, το φόντο δεν απλώς μαλακώνει. Λιώνει σε ένα απόλυτο πλύσιμο χρωμάτων. Το πεδίο θέασης είναι τόσο στενό που ουσιαστικά μπορείτε να τοποθετήσετε το θέμα σας μπροστά από ένα ακατάστατο, εντελώς αποσπασματικό φόντο — όπως έναν κάδο σκουπιδιών ή ένα πολυσύχναστο πάρκινγκ — και ο φακός θα το μετατρέψει σε μια κρεμώδη, αφηρημένη ζωγραφιά. Δεν χρειάζεται πια να ψάχνετε για την τέλεια τοποθεσία. Απλά χρειάζεστε καλό φως.

Έπειτα υπάρχει η συμπίεση. Επειδή πρέπει να στέκεστε πολύ πιο μακριά (συχνά 3,5 έως 4,5 μέτρα ή περισσότερο) για ένα τυπικό πορτρέτο, η απόσταση δημιουργεί ένα οπτικό εφέ που ονομάζεται συμπίεση φακού. Φέρνει το φόντο δραματικά πιο κοντά στο θέμα σας. Αυτή η ακραία συμπίεση είναι απίστευτα κολακευτική για ανθρώπους με μεγαλύτερα χαρακτηριστικά, καθώς εξομαλύνει φυσικά το βάθος. Οι μύτες φαίνονται μικρότερες και τα πρόσωπα τέλεια ομοιόμορφα.

Το μειονέκτημα; Η απόσταση εργασίας μπορεί να είναι δύσκολη. Στα 4,5 μέτρα μακριά, πρέπει να ανεβάσετε τη φωνή σας για να δώσετε οδηγίες. Αισθάνεται πολύ περισσότερο σαν επίσημη φωτογράφιση και λιγότερο σαν δύο φίλοι που περνούν χρόνο μαζί. Αν φωτογραφίζετε σε ένα πολυσύχναστο πάρκο της πόλης, οι άνθρωποι θα περνούν συνεχώς ανάμεσα σε εσάς και το θέμα σας.

Προβλήματα σε Εσωτερικούς Χώρους vs Ελευθερία σε Εξωτερικούς

Πριν πάρετε μια απόφαση, πρέπει πραγματικά να σκεφτείτε πού φωτογραφίζετε περισσότερο.

Αν φωτογραφίζετε σε εσωτερικούς χώρους, σε στενά σοκάκια με φωτισμό δρόμου ή μέσα σε μικρά καφέ, ο 135mm θα μείνει στην τσάντα σας. Είναι απλά πολύ μακρύς. Θα έχετε κυριολεκτικά την πλάτη σας κολλημένη σε έναν τοίχο και ακόμα δεν θα μπορείτε να χωρέσετε ολόκληρο το πρόσωπο του ατόμου στο κάδρο. Για πορτρέτα σε εσωτερικούς χώρους ή στενά αστικά περιβάλλοντα, ο 85mm είναι σχεδόν υποχρεωτικός. Σας δίνει τον χώρο που χρειάζεστε.

Ωστόσο, αν φωτογραφίζετε κυρίως σε μεγάλους ανοιχτούς χώρους — όπως δημόσια πάρκα, παραλίες, χωράφια ή εκτεταμένες αστικές περιοχές — ο 135mm πραγματικά ζωντανεύει. Ο χώρος σας επιτρέπει να κάνετε ένα βήμα πίσω και να αφήσετε τον φακό να κάνει τη μαγεία του. Πραγματικά πιστεύω ότι είναι η απόλυτη εστιακή απόσταση για πορτρέτα σε εξωτερικούς χώρους, γιατί αφαιρεί εντελώς ό,τι αποσπασματικό υπάρχει στο βάθος.

Πώς να Αποφασίσετε Ποιο Στυλ Σας Ταιριάζει

Η επιλογή ανάμεσα σε αυτές τις δύο εστιακές αποστάσεις εξαρτάται πραγματικά από το τι θέλετε να πουν οι φωτογραφίες σας.

• Επιλέξτε τον 85mm αν: Λατρεύετε τα περιβαλλοντικά πορτρέτα. Θέλετε τα φόντα σας μαλακά αλλά αναγνωρίσιμα. Φωτογραφίζετε συχνά σε εσωτερικούς χώρους ή βασίζεστε σε φυσικές συζητήσεις για να κάνετε τα θέματα σας να νιώθουν άνετα. Θέλετε έναν ευέλικτο φακό που μπορεί να κάνει πορτρέτα, αλλά λειτουργεί επίσης για φωτογραφία δρόμου και λεπτομέρειες.
• Επιλέξτε τον 135mm αν: Θέλετε εκείνη την ονειρική, υψηλής ποιότητας editorial εμφάνιση. Φωτογραφίζετε κυρίως σε εξωτερικούς χώρους και θέλετε τη δύναμη να εξαφανίσετε άσχημα φόντα. Λατρεύετε τα στενά πορτρέτα κεφαλιού και τη συγκεκριμένη, δραματική συμπίεση φόντου που μόνο οι τηλεφακοί μπορούν να προσφέρουν.

Ειλικρινά; Δεν μπορείτε να κάνετε λάθος επιλογή. Και οι δύο είναι απαραίτητα εργαλεία. Όταν ξεκίνησα σοβαρά με τα πορτρέτα, πήρα έναν 85mm γιατί ήταν πιο εύκολο να τον κουβαλάω καθημερινά. Αλλά την πρώτη φορά που νοίκιασα έναν vintage 135mm και είδα τι έκανε σε έναν πολυσύχναστο δρόμο της πόλης στο φόντο, κόλλησα εντελώς. Οι περισσότεροι φωτογράφοι πορτρέτου τελικά καταλήγουν να έχουν και τους δύο.

Προσθέτοντας Vintage Φακούς στο Σετ σας

Αν θέλετε να προσθέσετε κάποια από αυτές τις εστιακές αποστάσεις στην τσάντα σας, σας προτείνω ανεπιφύλακτα να κοιτάξετε vintage φακούς με χειροκίνητη εστίαση. Παλιότερα, οι εταιρείες έβαζαν την καρδιά τους στα σχέδια των 85mm και 135mm. Ένας κλασικός Pentax Takumar, ένας Canon FD ή ένας Nikon Nikkor θα σας δώσουν απίστευτο χαρακτήρα, όμορφα flare και εκείνη την μηχανική, ολομέταλλη αίσθηση που οι σύγχρονοι πλαστικοί φακοί δεν μπορούν να προσφέρουν. Συνδυάστε τους με μια φωτογραφική μηχανή φιλμ ή προσαρμόστε τους στο σύγχρονο mirrorless σώμα σας για εκπληκτικά αποτελέσματα.

Αν σκέφτεστε να βελτιώσετε το παιχνίδι σας στα πορτρέτα, μπορείτε να περιηγηθείτε σε μια εξαιρετική επιλογή κλασικών φακών. Δείτε αυτή την αναζήτηση για να βρείτε έναν όμορφο vintage φακό 85mm, ή αν θέλετε εκείνη την τρελή τηλεφακή συμπίεση, ρίξτε μια ματιά στις διαθέσιμες επιλογές για έναν κλασικό φακό 135mm.

Όποιο δρόμο κι αν επιλέξετε, το να βγείτε από τη ζώνη ασφαλείας του 50mm θα αλλάξει εντελώς τον τρόπο που βλέπετε το φως, την απόσταση και τα θέματα σας. Πάρτε έναν καφέ, συναντήστε έναν φίλο και βγείτε να τραβήξετε πορτρέτα. Θα λατρέψετε τα αποτελέσματα.