Kiedy zacząłem interesować się fotografią, jedynym powodem, dla którego zwracałem uwagę na filtry, było to, że facet w sklepie z aparatami powiedział mi, że potrzebuję takiego. Kupiłem swój pierwszy vintage lustrzankę, dorzuciłem obiektyw nifty fifty i od razu wydałem kilka dodatkowych złotych na przezroczyste szkło do przykręcenia z przodu. Logika była prosta: jeśli mam niezdarnie uderzyć aparatem w mur, wolę rozbić tani kawałek przykręcanego szkła niż zniszczyć piękny, vintage obiektyw.

Przez długi czas to była cała moja relacja z filtrami. Przykręcałem je i całkowicie zapominałem, że istnieją. Ale gdy zacząłem więcej fotografować na filmie i naprawdę zagłębiać się w mechanikę fotografii, zdałem sobie sprawę, że ignoruję ogromne, kreatywne narzędzie. Fizyczne filtry szklane to jeden z najbardziej praktycznych i satysfakcjonujących sposobów na całkowitą zmianę wyglądu zdjęć tu i teraz.

Mity o ochronie i co dalej

Zanim przejdziemy do ciekawszych rzeczy, krótko poruszmy stary spór. Naprawdę napisaliśmy cały przewodnik badający filtry UV: warto kupować czy nie? i krótka odpowiedź brzmi: tak, dają spokój ducha. Starsze, vintage obiektywy często nie mają trwałych, nowoczesnych powłok optycznych, które są standardem dzisiaj, co oznacza, że drobne zarysowanie od wiejącego piasku lub przypadkowe zadrapanie suwakiem kurtki może być trwałe.

Dlatego trzymanie filtra UV na obiektywie podczas codziennych spacerów to rozsądny ruch. Ale jeśli ochrona to jedyne, do czego używasz gwintu filtra na obiektywie, tracisz prawdziwą fotograficzną magię. Spójrzmy na filtry, które naprawdę zmieniają sposób, w jaki Twój aparat widzi świat.

Filtry Neutral Density (ND): okulary przeciwsłoneczne dla Twojego obiektywu

Wyobraź sobie taką sytuację: jest druga po południu w słoneczny, jasny wtorek. Masz w aparacie nawinięty film Kodak Portra 400 i fotografujesz niesamowitym obiektywem portretowym f/1.4. Chcesz uzyskać kremowe, marzycielskie rozmycie tła, ale gdy patrzysz przez wizjer, Twój miernik światła krzyczy do Ciebie. Migawka Twojego vintage aparatu prawdopodobnie maksymalnie działa z prędkością 1/1000 sekundy, co oznacza, że aby poprawnie naświetlić zdjęcie w jasnym słońcu, musisz przymknąć obiektyw do f/8 lub f/11. Żegnaj, piękne rozmycie tła.

Właśnie wtedy filtr Neutral Density (ND) ratuje sytuację. Filtr ND to w zasadzie idealnie neutralne kolorystycznie okulary przeciwsłoneczne dla Twojego obiektywu. Ogranicza ilość światła docierającego do filmu lub matrycy, nie zmieniając kolorów ani kontrastu sceny.

Filtry ND występują w różnych mocach, zwykle mierzone w "stopniach" światła. Filtr ND4 redukuje światło o 2 stopnie, ND8 o 3 stopnie i tak dalej. Zakładając filtr ND na obiektyw, możesz fotografować na pełnej przysłonie f/1.4 w środku słonecznego dnia. Są też sekretnym składnikiem tych pięknych zdjęć krajobrazów, gdzie wodospady wyglądają jak gładkie, płynące mleko. Blokując światło, filtr ND pozwala użyć długiego czasu naświetlania jednej lub dwóch sekund nawet w pełnym świetle dziennym, uchwycając ruch w sposób całkowicie surrealistyczny.

Filtry polaryzacyjne: magiczna gumka

Jeśli jest jeden filtr, który według mnie powinien mieć każdy fotograf, to jest to filtr polaryzacyjny kołowy (często nazywany CPL). Wiesz, jak okulary polaryzacyjne magicznie eliminują odblaski z drogi podczas jazdy? CPL robi dokładnie to samo dla Twojego aparatu.

Gdy przykręcisz polaryzator do obiektywu, możesz fizycznie obracać zewnętrzny pierścień filtra. Patrząc przez wizjer i obracając szkło, zobaczysz niesamowitą przemianę na własne oczy. Odbicia na powierzchni jeziora nagle znikną, pozwalając zobaczyć dno. Ostre odblaski na szybach samochodu znikną. Woskowy połysk na liściach lasu stopnieje, pozostawiając niesamowicie bogate, głębokie zielenie.

Polaryzator także przyciemnia niebieskie niebo, sprawiając, że białe, puszyste chmury wyraźnie się wyróżniają. Najlepsze w polaryzatorze jest to, że to efekt optyczny oparty na fizyce fal świetlnych. Nie da się go podrobić w Lightroomie czy Photoshopie. Jeśli odblask jest utrwalony na negatywie, zostaje tam na zawsze. Usunięcie go w aparacie to jedyny sposób na uzyskanie bogatego, nasyconego wyglądu.

Filtry kolorowe: kod oszustwa czarno-białej fotografii

Fotografowanie na czarno-białym filmie to niesamowity sposób na naukę o świetle, ale czasem może być frustrujące. Ponieważ rejestrujesz świat tylko w odcieniach szarości, rzeczy, które w rzeczywistości wyglądają zupełnie inaczej, mogą na filmie zlać się w jeden odcień. Na przykład jasnoczerwone jabłko na jasnej zielonej trawie może przełożyć się na dokładnie ten sam, nieczytelny odcień szarości na negatywie.

Właśnie tutaj wchodzą w grę kolorowe filtry przykręcane. Filtr kolorowy przepuszcza swój własny kolor przez obiektyw, blokując kolory przeciwne, co tworzy ogromne zmiany kontrastu w fotografii czarno-białej.

• Filtry żółte: To Twój standardowy, codzienny filtr do filmu czarno-białego. Subtelnie przyciemnia niebieskie niebo na tyle, by białe chmury były widoczne, zamiast rozmywać się w jednolitą białą plamę.
• Filtry czerwone: Jeśli chcesz dramatyzmu, to właśnie on. Czerwony filtr zamieni niebieskie niebo niemal w czerń, tworząc wysokokontrastowe, nastrojowe zdjęcia architektury lub krajobrazu. Nadaje wszystkiemu bardzo intensywny, dramatyczny klimat.
• Filtry zielone: Fantastyczne do natury i roślinności. Rozjaśnia zielenie liści i trawy, jednocześnie lekko przyciemniając czerwienie, co czyni go tradycyjnym, korzystnym filtrem do portretów.
• Filtry pomarańczowe: Znajdują się pomiędzy żółtym a czerwonym, dają świetne, wyraziste niebo, ale są szczególnie znane z tego, że sprawiają, iż odcienie skóry wyglądają niesamowicie gładko i żywo.

Soft focus i dyfuzja: kinowy blask

Nowoczesne obiektywy są czasem zbyt dobre. Zostały zaprojektowane, by być klinicznie ostrymi, ukazując każdy por i niedoskonałość w ostrych detalach. Nawet niektóre późne vintage obiektywy są niesamowicie wyraźne. W ostatnich latach fotografowie i filmowcy na nowo pokochali filtry soft focus i dyfuzyjne, by złagodzić ten ostry, cyfrowy charakter.

Filtry takie jak black pro-mist czy miękkie pierścienie dyfuzyjne rozpraszają światło minimalnie, gdy wchodzi do obiektywu. Obniżają nieco ogólny kontrast i sprawiają, że światła "rozkwitają" lub świecą. Jeśli kiedykolwiek widziałeś nastrojowe zdjęcie neonu nocą lub latarni ulicznej pięknie świecącej przez mgłę, jest duża szansa, że użyto filtra dyfuzyjnego. Są genialne do portretów, bo naturalnie wygładzają skórę i nadają wszystkiemu bardzo wyrozumiały, nostalgiczny, kinowy klimat.

Budowanie zestawu filtrów

Gotowy, by przejść od samej ochrony szkła? Świat filtrów do aparatów jest ogromny, ale nie musisz kupować miliona rzeczy, by zacząć. Moja najważniejsza rada to sprawdzenie przodu ulubionego obiektywu — zwykle zobaczysz symbol koła z przekreśloną linią, a potem liczbę, np. 49mm, 52mm lub 55mm. To rozmiar gwintu filtra.

Jeśli masz kilka obiektywów o różnych rozmiarach, nie martw się. Możesz kupić filtr pasujący do największego obiektywu, a potem dokupić tanie pierścienie redukcyjne z naszego działu akcesoriów do obiektywów, by dopasować większy filtr do mniejszych obiektywów. Oszczędza to konieczności kupowania tego samego, drogiego polaryzatora trzy razy.

Eksperymentowanie z fizycznym szkłem to jedna z najbardziej satysfakcjonujących części fotografowania starymi aparatami. Gdy kupujesz nowy obiektyw, połączenie go z odpowiednim kawałkiem szkła może całkowicie zmienić sposób, w jaki podchodzisz do sceny. Jeśli chcesz rozbudować swój kreatywny zestaw narzędzi, możesz łatwo znaleźć konkretny rozmiar i styl bezpośrednio w naszym asortymencie. Po prostu kliknij tutaj, aby znaleźć filtr polaryzacyjny dla głębszych kolorów lub przeszukaj nasz aktualny stan magazynowy, by złapać filtr ND i wreszcie móc fotografować na pełnej przysłonie w jasne popołudnie. Wyjdź na zewnątrz, przykręć trochę kreatywnego szkła do ulubionego obiektywu i zobacz, jak bardzo zmienia to Twoją perspektywę.