Laten we even eerlijk zijn: het filmen met echte motion picture film is belachelijk duur. Hoe graag ik ook een 16mm camera zou willen laden en mijn dagelijks leven filmen, mijn bankrekening laat het gewoon niet toe. Dus, net als de meesten van ons, film ik digitaal met een moderne mirrorless camera. Maar hoe indrukwekkend 4K 10-bit beeldmateriaal ook is, het ziet er meestal net iets te perfect uit. Het is klinisch, scherp genoeg om je ogen te snijden, en het mist die organische ziel die ons in de eerste plaats verliefd maakt op fotografie.

De oplossing is niet simpelweg een zware "vintage" LUT of preset op je tijdlijn plakken en klaar. Als je een goedkope filter over ultra-scherp, 60 frames per seconde beeldmateriaal legt, lijkt het nooit op een film uit de jaren zeventig—het lijkt gewoon op een iPhone-video met een slechte Instagram-filter. Digitale video echt laten lijken op je favoriete filmstocks, of dat nu Kodak Portra 400, Cinestill 800T of zelfs klassieke Tri-X zwart-wit is, is een proces. Het vergt wat inspanning in de camera en een specifieke aanpak in de montage.

Verminder eerst de digitale scherpte

Voordat je DaVinci Resolve of Premiere opent, moet je nadenken over je glas. Moderne lenzen zijn ontworpen om foutloos te zijn. Ze hebben intense micro-contrast, geen vervorming en geen chromatische aberratie. Film daarentegen is imperfect.

De makkelijkste manier om je video halfweg een analoge uitstraling te geven, is door de moderne autofocuslenzen te laten liggen en vintage handmatige lenzen op je camera te monteren. Een oude 50mm lens uit de jaren zeventig heeft een compleet ander karakter. De coatings flikkeren prachtig als de zon erop schijnt, de randen van het beeld kunnen net iets zachter zijn, en het contrast is van nature lager. Het haalt meteen de "digitale scherpte" van je beeldmateriaal af. Je bakt als het ware een beetje karakter in het beeld voordat het de sensor bereikt.

Als je een moderne lens moet gebruiken, zet dan een diffusiefilter voorop. Iets als een 1/4 sterkte Black Pro-Mist of een CineBloom filter verspreidt de hooglichten iets en verzacht de extreem hoge frequentiedetails. Dit bootst na wat er gebeurt als licht een celluloidlaag raakt.

Film voor de look (instellingen zijn belangrijk)

Film heeft regels, en als je die breekt, valt de illusie meteen uit elkaar. De grootste verrader van "nepfilm" is de beweging.

Werkelijke filmcamera’s filmen op 24 frames per seconde. De sluiter is in feite een draaiende halve cirkel, wat betekent dat de sluitertijd meestal het dubbele is van het aantal frames per seconde (dit heet de 180-graden sluiterregel). Wil je dat je moderne video eruitziet als film, zorg dan dat je camera op 24p staat en dat je sluitertijd expliciet is vastgezet op 1/48 of 1/50 seconde. Dit geeft je precies de hoeveelheid bewegingsonscherpte die onze hersenen associëren met cinema.

Film verder in het vlakste profiel dat je camera biedt. Heb je een Log-profiel, gebruik dat dan. Film legt een enorme hoeveelheid dynamisch bereik vast, en je hebt alle data nodig om later in je montageprogramma de zachte hooglichten mooi te laten verlopen.

De film contrastcurve opbouwen

Als je gaat monteren, begin dan met het contrast. Digitale sensoren gedragen zich lineair, wat betekent dat de overgang van donker naar licht een rechte lijn is. Film gedraagt zich heel anders. Het heeft wat we een "S-curve" noemen.

Maak in je kleurcorrectiesoftware een zachte S-vorm in je luminantiecurve. Maar hier is de truc: film behoudt een enorme hoeveelheid detail in de lichte delen (hooglichten), maar verliest detail in de schaduwen. Om dit na te bootsen, wil je dat je hooglichten soepel afvlakken aan de bovenkant. Laat je heldere luchten nooit doorslaan naar puur, hard wit. Maak het allerhoogste punt van je curve vlak zodat de helderste delen van je beeld iets zacht blijven.

Voor de schaduwen doe je het tegenovergestelde. Breng de donkere delen naar beneden zodat ze rijk en zwaar aanvoelen, maar til dan het allerlaagste punt van de curve iets op. Dit geeft je die licht vervaagde, "geplet maar opgetild" schaduwlook die je ziet in oude scans van middenformaat film.

De kleuren van specifieke films nadoen

Hier wordt het echt leuk. Elke filmstock heeft een eigen kleurtoon. Je kunt je kleurwielen en HSL (Tint, Verzadiging, Helderheid) schuifregelaars gebruiken om precies die film te benaderen die je visueel het mooist vindt.

• Kodak Portra nabootsen: Portra staat bekend om zijn warmte en ongelooflijke huidtinten. Om richting Portra te kleuren, verschuif je je middentonen iets naar warm (richting oranje/geel) en trek je je groentinten naar een warmere, meer gele tint. Portra-groenen zijn niet neon, ze zijn organisch en bijna olijfgroen. Houd de verzadiging in rood en geel rijk, maar verlaag de verzadiging in blauw.
• Fujifilm Superia nabootsen: Fuji-films neigen berucht naar een koelere, meer magenta uitstraling. Wil je een Fuji-sfeer, voeg dan wat groen/cyaan toe in de schaduwen en introduceer voorzichtig magenta in de hooglichten. Maak je groenen krachtig en diep, en laat je roodtinten iets meer richting robijn of kerskleur neigen.
• Cinestill 800T nabootsen: Koel eerst het hele beeld af, want het is een tungsten-gecorrigeerde film bedoeld voor nachtscènes. De schaduwen moeten een duidelijke teal-tint hebben, terwijl de hooglichten warm blijven. En dan is er nog de halatie...

De magie van halatie en bloom

Als je voor een cinematische filmstock gaat of iets zonder anti-halatie laag (zoals Cinestill), heb je rode halatie nodig. Halatie is het effect waarbij fel licht—vooral neonborden of straatlantaarns—rood oplicht aan de randen.

Waarom gebeurt dat? In een echte filmcamera gaat sterk licht helemaal door de emulsielaag heen, kaatst het terug van de metalen drukplaat achterin de camera, en raakt zo de roodgevoelige laag van de film van achteren. Je kunt dit nabootsen in DaVinci Resolve met de ingebouwde Halation-effect, of door je beeld te dupliceren, de extreme hooglichten te vervagen, een rode tint toe te voegen en de blendmodus op Screen te zetten. Dit laat praktische lichtbronnen echt opvallen en voegt enorme textuur toe aan nachtscènes.

Alleen echte korrel, alsjeblieft

Tot slot moeten we het hebben over korrel. Gebruik alsjeblieft niet de generieke digitale ruis die in je montageprogramma zit. Digitale ruis lijkt op vierkante pixels die dansen; het is volledig uniform en verpest je beeldkwaliteit.

Filmkorrel is heel anders. Het zijn fysieke zilverhalidekristallen die samenklonteren. De grootte varieert afhankelijk van de helderheid van het gebied—schaduwen lijken grover, hooglichten zijn gladder. Om dit goed te krijgen, download echte 16mm of 35mm korrel-scans. Er zijn tientallen gratis pakketten online waar mensen echte grijskaarten op celluloid hebben gefilmd. Leg het echte videobestand van de korrel over je beeld, zet de blendmodus op Overlay of Soft Light en pas de dekking aan. Omdat het een scan is van echte, levende film, voelt je digitale video meteen levendiger aan.

Hardware maakt het verschil

Een overtuigende filmlook hangt sterk af van de basis die je legt tijdens het filmen. Wil je de digitale scherpte native verminderen, laat dan het moderne steriele glas liggen en pak iets klassieks. Oude lenzen uit de jaren zeventig en tachtig op je mirrorless camera monteren geeft je natuurlijke halatie, prachtige lensflares en zachter contrast zonder uren in de montage te hoeven zitten. Wil je je uitrusting upgraden, dan kun je klassieke handmatige lenzen bekijken om mooie vintage lenzen te vinden die op je adapter passen, of kijk eens naar vintage fysieke filters om die hooglichten direct voor de sensor te laten bloeien. Het praktisch opbouwen van de look is de helft van het plezier.

Het kleuren van digitale video zodat het als film aanvoelt vergt oefening, proberen en fouten maken. Maar zodra je je digitale clips behandelt als een strook celluloid—die hooglichten beschermt, de micro-contrast verzacht en de kleuren natuurlijk laat zitten—krijg je beeldmateriaal dat echt als een herinnering voelt.