Pamiętam dokładny moment, kiedy zdałem sobie sprawę, że używałem lampy błyskowej w moim aparacie zupełnie nieprawidłowo. Fotografowałem przyjęcie urodzinowe przyjaciela w słabo oświetlonym mieszkaniu. Miałem ze sobą mój niezawodny 35mm lustrzankę, rolkę filmu o czułości 400 i lampę błyskową zamontowaną bezpośrednio na gorącej stopce, skierowaną prosto na twarze wszystkich. Kiedy tydzień później odebrałem skany z laboratorium, naprawdę się skrzywiłem. Każde zdjęcie wyglądało jak fotografia do dowodu.

Twarze moich przyjaciół były całkowicie płaskie i wyblakłe. Czoła błyszczały od przepalonych świateł, ostre czarne cienie były rozlane na ścianie tuż za ich głowami, a prawie wszyscy mieli świecące czerwone oczy. Przez długi czas po tym mówiłem sobie, że nie znoszę fotografii z lampą błyskową. Dumnie nazywałem się fotografem korzystającym wyłącznie z naturalnego światła. Ale prawda była taka, że nie unikałem lampy błyskowej, bo wolałem światło naturalne. Unikałem jej, bo nie wiedziałem, jak ją kontrolować. A konkretnie – nie wiedziałem, jak odbijać światło.

Kiedy nauczyłem się odbijać światło z lampy, wszystko się zmieniło. Nagle pokochałem fotografowanie w pomieszczeniach. Mogłem robić piękne, miękkie, korzystne portrety w moim salonie o północy. Jeśli masz problem z tym „zaskoczonym” spojrzeniem na zdjęciach w pomieszczeniach, pokochasz tę technikę. Chwyć aparat i porozmawiajmy o tym, jak odbijać światło z lampy błyskowej.

Problem z bezpośrednim światłem z lampy

Aby zrozumieć, dlaczego odbite światło z lampy wygląda tak dobrze, musimy najpierw zrozumieć, dlaczego bezpośrednie światło z lampy zwykle wygląda źle. Jakość źródła światła zależy niemal wyłącznie od jego rozmiaru w stosunku do fotografowanego obiektu. Duże źródło światła – jak duże okno lub pochmurne niebo – otula obiekt, wypełnia cienie i tworzy miękkie, stopniowe przejścia od jasności do ciemności. To właśnie sprawia, że ludzie wyglądają świetnie.

Małe źródło światła natomiast tworzy twarde, nagłe cienie i ostry kontrast. Pomyśl o skierowaniu małej latarki LED prosto w czyjąś twarz w ciemnym pokoju. To jest rażące i niekorzystne. Twoja lampa błyskowa na aparacie to bardzo małe źródło światła. Kiedy wyzwalasz ją bezpośrednio na kogoś, trafiasz go małą, intensywną wiązką twardego światła. Spłaszcza to rysy twarzy i tworzy te brzydkie, ostre cienie tuż za nimi.

Co to jest odbite światło z lampy?

Odbijanie to dokładnie to, co sugeruje nazwa. Zamiast kierować głowicę lampy prosto na twarz przyjaciela, fizycznie pochylasz lub obracasz głowicę, aby skierować ją na dużą powierzchnię w pobliżu – zwykle sufit lub ścianę. Kiedy lampa błyska, światło leci w górę, odbija się od sufitu, rozprasza i spada z powrotem na obiekt.

W ten sposób skutecznie zmieniasz źródło światła. Lampa błyskowa przestaje być źródłem światła; źródłem staje się cały sufit. Zamieniłeś źródło światła o szerokości dwóch cali w źródło światła o szerokości dwudziestu stóp. Efektem jest ogromne, otulające, niesamowicie miękkie światło, które wygląda całkowicie naturalnie. Naśladuje piękne, miękkie światło otoczenia, jakie można znaleźć w profesjonalnym studio fotograficznym, a to wszystko z jednego urządzenia.

Moje ulubione techniki odbicia

Nie wszystkie techniki odbicia są takie same. Miejsce, w które skierujesz światło, całkowicie zmieni nastrój i wygląd twojego portretu. Oto trzy metody, których najczęściej używam, w zależności od pomieszczenia, w którym się znajduję.

Klasyczne odbicie od sufitu

To najprostszy i najczęściej stosowany sposób odbicia światła z lampy. Po prostu pochyl głowicę lampy prosto do góry lub lekko do przodu, w stronę sufitu. Kiedy światło wystrzeli, odbije się i oświetli obiekt od góry. To wygląda bardzo naturalnie, ponieważ jesteśmy przyzwyczajeni do widoku ludzi oświetlonych od góry przez słońce lub lampy sufitowe.

Jest tylko jedno zastrzeżenie: jeśli stoisz zbyt blisko obiektu, światło spada pod tak ostrym kątem, że może powodować cienie pod oczami i nosem, zwane często „oczyma szopa”. Aby to naprawić, wysuń małą białą plastikową kartę odbijającą, wbudowaną w głowicę większości nowoczesnych lamp. Wysyła ona niewielki promień światła bezpośrednio na twarz obiektu, wypełniając cienie pod oczami i dodając ładny błysk w oczach (tzw. catchlight).

Kierunkowe odbicie od ściany

To moja absolutnie ulubiona metoda fotografowania portretów w pomieszczeniach. Zamiast kierować lampę do góry, obróć głowicę o 90 stopni w lewo lub prawo, tak aby była skierowana na boczną ścianę. Kiedy wyzwolisz lampę, światło odbije się od ściany i oświetli obiekt z boku.

Ta technika imituje efekt osoby stojącej obok dużego, jasnego okna. Tworzy piękne, kierunkowe światło, które nadaje twarzy kształt, głębię i charakter. Jedna strona twarzy będzie delikatnie oświetlona, podczas gdy druga łagodnie przejdzie w korzystny cień. Wygląda to tak profesjonalnie, że ludzie rzadko uwierzą, że zdjęcie zostało zrobione na domówce z jedną lampą błyskową na aparacie.

Odbicie wsteczne

Jeśli jesteś w pokoju z umiarkowanie niskim białym sufitem i białymi ścianami za sobą, spróbuj skierować lampę ukośnie za swoje ramię, całkowicie z dala od obiektu. Światło odbije się od sufitu i ściany za tobą, skutecznie zamieniając połowę pokoju, w której stoisz, w ogromny softbox. To tworzy najmiększe, pozbawione cieni światło, jakie można uzyskać. Zużywa dużo mocy lampy, ale efekty są niesamowicie kremowe i piękne.

Uważaj na zabarwienia światła

Zanim zaczniesz odbijać światło od każdej powierzchni w zasięgu wzroku, musisz pamiętać o jednej ważnej zasadzie: światło z lampy przyjmuje kolor powierzchni, od której się odbija. Powierzchnia działa jak ogromny filtr kolorystyczny.

Jeśli jesteś w salonie z ładnym białym sufitem i neutralnymi beżowymi ścianami, masz szczęście. Ale jeśli spróbujesz odbić światło od ciemnoczerwonej ceglanej ściany, światło padające na obiekt będzie miało czerwony odcień, przez co będzie wyglądał na mocno poparzonego słońcem. Jeśli odbijesz od jasnej zielonej ściany, będzie wyglądał na chorego. Zawsze sprawdzaj pokój pod kątem białych lub jasnoszarych powierzchni. Jeśli jestem w pomieszczeniu z ciemnym drewnianym sufitem lub ścianami pomalowanymi na wyraziste kolory, zwykle odbijam światło od pobliskich białych drzwi lub po prostu używam lampy zewnętrznej.

Ustawienia aparatu

Odbijanie światła oznacza, że światło musi pokonać znacznie dłuższą drogę – od lampy do sufitu, a potem do obiektu. W związku z tym traci dużo intensywności po drodze. Bezpośrednie światło z lampy jest bardzo jasne, ale odbite wymaga znacznie większej mocy.

Jeśli fotografujesz cyfrowo lub używasz nowoczesnego aparatu na film, ustawienie lampy w tryb TTL (Through The Lens) jest zwykle najlepszym rozwiązaniem. Aparat automatycznie obliczy odległość i dobierze odpowiednią moc lampy, aby uzyskać poprawną ekspozycję.

Aby pomóc lampie, powinieneś trochę otworzyć przysłonę obiektywu (f/4 lub f/2.8 świetnie sprawdza się w portretach w pomieszczeniach) i podnieść czułość ISO. Jeśli fotografuję cyfrowo, podnoszę ISO do 800 lub 1600 w pomieszczeniach. Jeśli fotografuję na film z lampą, prawie zawsze używam filmu o czułości 400 lub 800. Dzięki temu lampa nie musi błyskać na maksymalnej mocy przy każdym zdjęciu, co oszczędza baterie i skraca czas ładowania lampy.

Odpowiedni sprzęt do zadania

Aby to wszystko zrobić, potrzebujesz bardzo konkretnego sprzętu. Nie możesz odbijać światła za pomocą małej wysuwanej lampy wbudowanej w aparat ani starej lampy vintage z nieruchomą głowicą, która świeci tylko do przodu. Potrzebujesz dedykowanej lampy na gorącą stopkę z ruchomą głowicą – czyli takiej, której górna część może się fizycznie pochylać w górę i w dół oraz obracać na boki.

Jeśli chcesz znacznie poprawić zdjęcia z imprez i portrety w pomieszczeniach, rezygnacja z bezpośredniego światła i zakup lampy na gorącą stopkę to najprostsza i najbardziej opłacalna inwestycja. Nie potrzebujesz nowej, topowej lampy studyjnej. Starsze speedlity działają świetnie i mają wystarczającą moc, by skutecznie odbijać światło. Możesz przeglądać naszą kolekcję i łatwo znaleźć niedrogi używany speedlite, który idealnie pasuje do twojego systemu aparatu i budżetu.

Fotografia z lampą błyskową nie musi być przerażająca i zdecydowanie nie powinna psuć twoich portretów. Następnym razem, gdy będziesz fotografować w pomieszczeniu po zmroku, powstrzymaj się od kierowania lampy prosto na przyjaciół. Pochyl głowicę do góry, znajdź ładną białą ścianę i zobacz, jak bardzo zmieni się twoja fotografia.