Pamiętam, gdy po raz pierwszy zamontowałem vintage Super Takumar 50mm f/1.4 na moim codziennym bezlusterkowcu. Ciężka, zimna metalowa obudowa robiła niesamowite wrażenie, tłumiony pierścień ostrości pracował aksamitnie gładko, a efekt flary był czystą kinową magią. Był tylko jeden rażący problem: ponad połowa moich zdjęć była nieostro ustawiona.

Jeśli kiedykolwiek spędzałeś czas z fotografami dzikiej przyrody, sportu lub ślubów, prawdopodobnie słyszałeś, jak głoszą oni ewangelię „Back Button Focus” (BBF). Tradycyjnie ta technika polega na wejściu w niestandardowe menu aparatu, aby oddzielić funkcję autofokusa od spustu migawki i przypisać ją do przycisku z tyłu aparatu, zwykle oznaczonego jako AF-ON lub AEL. Oznacza to, że twój palec wskazujący odpowiada tylko za wykonanie zdjęcia, podczas gdy kciuk prawej ręki całkowicie kontroluje ustawianie ostrości.

Ale chwileczkę. Manualne vintage obiektywy nie mają silników autofokusa. To w zasadzie piękne, precyzyjnie wykonane szklane i metalowe tubusy. Nie mogą komunikować się z nowoczesnym korpusem aparatu i na pewno nie mogą ustawiać ostrości samodzielnie. Jak więc w ogóle zastosować back button focus do manualnych vintage obiektywów?

Okazuje się, że dostosowanie workflow back button do manualnych vintage obiektywów to jedna z największych rewolucji w osiąganiu krytycznej ostrości. Choć nie korzystamy z autofokusa, przyjmujemy tę samą filozofię — oddzielenie sprawdzania ostrości od spustu migawki — i dostosowujemy ją idealnie do manualnych obiektywów. Pozwól, że dokładnie wyjaśnię, jak to ustawić i dlaczego całkowicie zmieni to domyślne ustawienia aparatu na lepsze.

Metoda bezlusterkowca: przypisanie powiększenia ostrości

Jeśli adaptujesz vintage szkło do nowoczesnego bezlusterkowca, to jest konfiguracja dla ciebie. Domyślnie wiele aparatów cyfrowych stara się być pomocne. Gdy naciskasz spust migawki do połowy, mogą zresetować ekran, zablokować ekspozycję lub próbować szukać ostrości, której nie ma.

Aby uzyskać idealnie ostre oczy na portrecie z manualnym obiektywem f/1.4, zwykle trzeba powiększyć obraz, aby dokładnie zobaczyć, gdzie znajduje się płaszczyzna ostrości. Przekopywanie się przez menu, by znaleźć przycisk powiększenia, lub próba dotknięcia ekranu dotykowego, gdy oko jest przy wizjerze, jest powolne i niewygodne. Zamiast tego chcemy przejąć tradycyjną pamięć mięśniową back button focus.

Wejdź w ustawienia niestandardowego przypisania klawiszy lub przycisków w aparacie. Znajdź przycisk AF-ON lub AEL z tyłu aparatu. Zmień jego funkcję z „Autofocus” lub „Blokada ekspozycji” na Focus Magnifier lub Focus Assist.

Oto jak teraz wygląda twój workflow:

• Twoja lewa ręka obejmuje vintage obiektyw, wyczuwając pierścień ostrości dotykiem.
• Twój prawy palec wskazujący lekko spoczywa na spust migawki, całkowicie niezakłócony.
• Twój prawy kciuk unosi się nad przyciskiem AF-ON.
• Gdy obiekt jest w kadrze, kciuk naciska przycisk AF-ON. Wizjer natychmiast powiększa obraz 5x lub 10x.
• Delikatnie kręcisz manualnym pierścieniem ostrości, aż rzęsy, faktura lub obiekt staną się ostrymi jak brzytwa mikro-kontrastami.
• Ponownie naciskasz przycisk AF-ON, aby wyjść do pełnej kompozycji, lub po prostu naciskasz spust migawki palcem wskazującym, aby zrobić zdjęcie.

To fizyczne rozdzielenie zadań oznacza, że nie wyjdziesz przypadkowo z ostrości, gdy mocno naciśniesz spust migawki, a także masz dostęp na żądanie do ogromnego powiększenia wizjera, nie zmieniając naturalnego chwytu aparatu.

Hack dla DSLR: Catch-in-Focus (pułapka ostrości)

Jeśli fotografujesz nieco starszym cyfrowym lustrzanką, jak Nikon D-series lub Pentax, masz dostęp do legendarnej techniki zwanej „Catch-in-Focus” lub „Focus Trapping”. To właśnie wtedy back button focus działa jak pułapka na twoje manualne obiektywy.

Ponieważ aparaty DSLR mają dedykowane czujniki autofokusa fazowego na dole komory lustra, nadal dokładnie wiedzą, kiedy obraz jest ostry, nawet jeśli obiektyw jest manualny. Aby to ustawić, konfigurujesz aparat na back-button AF-ON tylko i, co kluczowe, ustawiasz priorytet zwolnienia migawki na „Focus” zamiast „Release”.

Oto magiczny trik w akcji:

• Trzymasz spust migawki wciśnięty do końca prawym palcem wskazującym. Ku zaskoczeniu, aparat nie zrobi zdjęcia. Odmawia wyzwolenia, ponieważ obiekt nie jest jeszcze idealnie ostry.
• Trzymając spust migawki wciśnięty, naciskasz kciukiem przycisk AF-ON.
• Lewą ręką płynnie obracasz manualny pierścień ostrości na vintage obiektywie.
• W momencie, gdy czujnik fazowy wykryje idealną ostrość, aparat automatycznie wyzwala migawkę. CLICK.

To niesamowicie zabawny sposób fotografowania poruszających się obiektów manualnymi vintage obiektywami. Jeśli pies biegnie w twoją stronę, ustawiasz ostrość na trawę przed nim, naciskasz spust migawki i po prostu czekasz. Aparat działa jak laserowa pułapka, uchwytując dokładny moment, gdy obiekt przechodzi przez twoją manualną płaszczyznę ostrości.

Trik przełącznika: Focus Peaking na żądanie

Innym niesamowitym zastosowaniem back button dla użytkowników manualnych obiektywów jest przypisanie go do Focus Peaking Display. Focus peaking to funkcja, która podświetla ostre krawędzie obrazu na jaskrawoczerwono, żółto lub niebiesko.

Wielu współczesnych fotografów pozostawia focus peaking włączony cały czas podczas używania adaptowanych analogowych obiektywów. Ale bądźmy szczerzy, widok wszystkiego pokrytego migającymi czerwonymi kropkami może być bardzo rozpraszający, zwłaszcza gdy próbujesz krytycznie skomponować nastrojowe, architektoniczne ujęcie lub ocenić prawdziwe kolory portretu.

Zamiast tego przypisz swój back button do przełączania peakingu włącz/wyłącz. Komponujesz zdjęcie czysto, bez rozpraszaczy. Gdy jesteś gotów ustawić ostrość, kciuk przytrzymuje przycisk AF-ON, podświetlając płaszczyznę ostrości na czerwono. Robisz mikroregulację, puszczasz przycisk, by zobaczyć obraz bez zakłóceń i robisz zdjęcie. Daje to organiczne, nieskazitelne doświadczenie starego wizjera matowego, z precyzyjną cyfrową pomocą pojawiającą się tylko wtedy, gdy o to poprosisz.

Droga adaptera z autofokusem

Nie wspomnieć o motorowych adapterach byłoby pominięciem dużej części obecnej sceny vintage obiektywów. Marki takie jak Techart tworzą genialne adaptery (np. LM-EA9 do mocowania Leica M na Sony E), które mają wbudowany silnik. Zamiast obracać pierścień obiektywu, adapter fizycznie przesuwa cały vintage obiektyw do przodu i do tyłu, aby ustawić ostrość.

Jeśli wybierzesz tę drogę, twój manualny obiektyw staje się w zasadzie obiektywem z autofokusem! W tym momencie możesz używać tradycyjnej metody Back Button Focus dokładnie tak, jak codzienny fotograf sportowy. Twój kciuk trzyma przycisk AF-ON, adapter pracuje i blokuje ostrość, a ty naciskasz spust migawki. To trochę przerażające, gdy po raz pierwszy widzisz 50-letni manualny obiektyw ustawiający ostrość samodzielnie, ale to ogromna frajda.

Ostateczne przemyślenia i ulepszanie zestawu

Fotografowanie vintage obiektywami powinno być dotykowym, świadomym i angażującym doświadczeniem. Nie adaptujesz starego szkła, bo jest idealnie kliniczne; adaptujesz je dla charakteru, niedoskonałości, jakości wykonania i czystej radości zwolnienia tempa. Ale zwalnianie nie powinno oznaczać ciągłej walki z domyślnymi ustawieniami aparatu.

Przenosząc swoje pomoce ostrości — czy to powiększenie, pułapkę, czy peaking — z spustu migawki na prawy kciuk, odzyskujesz pełną kontrolę. Twoje ręce układają się w wygodny, pewny rytm. Uzyskiwanie ostrych zdjęć z głęboko manualnymi, pełnymi charakteru obiektywami przestaje być grą czystego szczęścia i staje się drugą naturą.

Jeśli myślałeś o wypróbowaniu tego ustawienia i dodaniu pięknego, pełnego charakteru analogowego szkła do swojego hybrydowego zestawu, jesteś we właściwym miejscu. Stary szybki obiektyw całkowicie zmieni twoje postrzeganie fotografii. Weź aparat, dostosuj ten tylny przycisk i sprawdź niesamowite opcje, przeszukując nasze manual focus lenses. Zaufaj mi, gdy raz zmienisz przypisanie tego przycisku, już nigdy nie będziesz fotografować vintage szkła inaczej.