Kiedy zacząłem poważnie zajmować się fotografią portretową na filmie, praktycznie nie rozstawałem się z moim obiektywem 50mm. To klasyczny punkt wyjścia z dobrego powodu. Jednak po kilku miesiącach robienia zdjęć zbyt blisko twarzy osób, by uzyskać portrety głowy, zdałem sobie sprawę, że potrzebuję dłuższej ogniskowej. Chciałem uzyskać piękne, kremowe rozmycie tła i bardziej korzystną perspektywę. Wtedy nieuchronnie stajesz przed wielkim dylematem teleobiektywu: inwestować w 85mm czy 135mm?

Obie te ogniskowe są legendarne w świecie fotografii portretowej. Zapytaj dziesięciu różnych fotografów, który jest lepszy, a otrzymasz dziesięć różnych, nieco gorących odpowiedzi. Po intensywnym fotografowaniu starymi wersjami obu mogę powiedzieć, że żadna nie jest obiektywnie lepsza, ale zdecydowanie oferują zupełnie inne wrażenia, wyzwania i ceny. Rozłóżmy różnice na czynniki pierwsze, abyś mógł zdecydować, który zasługuje na miejsce w Twojej torbie fotograficznej.

85mm: Król kontaktu

85mm to prawdopodobnie najbardziej idealnie wyważony obiektyw portretowy, jaki kiedykolwiek zaprojektowano. Gdy zamontujesz 85mm na swoim aparacie, pierwszą rzeczą, którą zauważysz, jest odległość robocza. Jest po prostu idealna. Robisz kilka kroków w tył od modela, by wykadrować piękne zdjęcie półpostaci, ale nadal jesteś na tyle blisko, by prowadzić normalną rozmowę. Nie musisz krzyczeć poleceń i utrzymujesz prawdziwy, ludzki kontakt z fotografowaną osobą.

Wizualnie 85mm świetnie izoluje Twój obiekt, nie wymazując całkowicie jego otoczenia. Jeśli fotografujesz na szerokim otworze przysłony, np. f/1.8 lub f/2, tło rozmywa się w miękki blur, ale nadal możesz w pełni zrozumieć kontekst miejsca. Zajęta ulica wciąż wygląda jak ulica, tylko cudownie rozmyta.

Jest też niezwykle wszechstronny. Możesz faktycznie używać 85mm w pomieszczeniach. Jeśli fotografujesz w dość dużym salonie, kawiarni lub małym domowym studio, możesz się cofnąć na tyle, by zrobić zdjęcie. Spróbuj tego z dłuższą ogniskową, a szybko znajdziesz się przy ścianie, zdając sobie sprawę, że masz miejsce tylko na fotografowanie nosa modela.

135mm: Topiący tło

Jeśli 85mm jest rozmowny, 135mm jest dramatyczny. Ten obiektyw to czysty, niezmącony topiciel tła. Ponieważ jest to dłuższy teleobiektyw, możesz bawić się zjawiskiem zwanym kompresją obiektywu. W praktyce 135mm zdaje się przyciągać tło znacznie bliżej modela, jednocześnie spłaszczając rysy twarzy w niezwykle korzystny sposób.

Z 135mm możesz zamienić chaotyczne, rozpraszające tło, takie jak zatłoczony park czy nieuporządkowany parking, w gładką, abstrakcyjną plamę koloru. Separacja między modelem a tłem jest intensywna. Jeśli chcesz uzyskać efekt izolacji znany z wysokiej klasy mody lub kina, ta ogniskowa dostarczy go w pełni.

Jest jednak pewien minus: odległość robocza. Aby uzyskać zdjęcie całej sylwetki lub nawet półpostaci z 135mm, musisz stać dość daleko od modela. Tracisz tę cichą intymność. „Opuszczaj lewe ramię!” – będziesz krzyczeć z drugiej strony chodnika. Utrudnia to kierowanie modelem, a fotografowanie w pomieszczeniach jest praktycznie niemożliwe, chyba że pracujesz w hangarze lotniczym.

Opanowanie ręcznego ustawiania ostrości na teleobiektywach

Jeśli fotografujesz na starym aparacie analogowym lub adaptujesz stare obiektywy manualne do swojego cyfrowego zestawu, ustawianie ostrości to coś, o czym musisz poważnie pomyśleć. Im dłuższa ogniskowa i szersza przysłona, tym cieńsza staje się płaszczyzna ostrości.

Ręczne ustawianie ostrości na 85mm jest zdecydowanie trudniejsze niż na 35mm czy 50mm, ale jest całkowicie wykonalne przy odrobinie praktyki i dobrym ekranie do ustawiania ostrości z pryzmatem dzielonym. 135mm jednak wymaga absolutnej precyzji. Jeśli fotografujesz stary 135mm f/2.8 na pełnym otworze, głębia ostrości jest bardzo płytka. Czasem ustawienie ostrości na oko modela oznacza, że czubek nosa i uszy już są poza ostrością. Wymaga to dużo cierpliwości, a nawet niewielkie pochylenie się do przodu lub do tyłu przez Ciebie lub modela może zrujnować zdjęcie.

Rzeczywistość rynku vintage: dostępność i cena

Tu dyskusja przestaje być tylko o sztuce, a zaczyna o budżecie. Jeśli szukasz vintage’owych obiektywów z lat 70. i 80. od marek takich jak Canon, Nikon, Pentax czy Minolta, rynek dla tych dwóch ogniskowych jest zupełnie inny.

Obiektyw 85mm zawsze był specjalistycznym obiektywem portretowym. Producentów było mniej, a ponieważ są dziś bardzo popularne, vintage’owy 85mm f/1.8 lub f/2 może łatwo kosztować kilkaset dolarów. Są bardzo poszukiwane, a dobre egzemplarze szybko się sprzedają.

Z drugiej strony 135mm był standardowym „teleobiektywem zestawowym” przez dekady. Prawie każdy, kto kiedyś kupił lustrzankę, ostatecznie dokupił 135mm f/2.8 lub f/3.5. Ponieważ wyprodukowano ich miliony, dziś świat dosłownie tonie w vintage’owych 135mm. Często można znaleźć pięknie wykonane, niesamowicie ostre 135mm za ułamek ceny 85mm. Jeśli masz ograniczony budżet i chcesz świetne portrety, 135mm to najlepszy sposób na oszczędność.

Który wybrać?

Decyzja między tymi dwoma zależy od tego, jak i gdzie fotografujesz.

• Wybierz 85mm, jeśli: chcesz wszechstronny, codzienny obiektyw portretowy. Fotografujesz mieszankę portretów w pomieszczeniach i na zewnątrz, wolisz być blisko modeli i lubisz zostawiać trochę kontekstu środowiskowego w rozmytym tle.
• Wybierz 135mm, jeśli: fotografujesz prawie wyłącznie na zewnątrz, uwielbiasz całkowicie eliminować rozpraszające tła, chcesz maksymalnej kompresji twarzy lub chcesz zaoszczędzić, kupując prawdziwe okazje na rynku vintage.

Osobiście mój 85mm prawie zawsze jest na moim aparacie do portretów lifestyle’owych, ale gdy chcę czystej, kinowej separacji tła na zewnątrz, wyciągam 135mm z torby.

Gotowy, by podnieść poziom swoich portretów? Testujemy i odnawiamy mnóstwo fantastycznych vintage’owych obiektywów. Możesz sprawdzić dostępne obiektywy 85mm, by znaleźć idealną, wszechstronną ogniskową portretową. A jeśli chcesz niesamowitego rozmycia tła bez wydawania fortuny, przejrzyj naszą kolekcję obiektywów 135mm i znajdź idealny vintage’owy model do swojego systemu aparatu.