Jeśli spędziłeś trochę czasu w kręgach fotografii analogowej, przeglądając fora z używanymi aparatami lub oglądając filmy na YouTube o adaptacji starych obiektywów do nowoczesnych aparatów bezlusterkowych, na pewno natknąłeś się na system Canon FD. Szczerze mówiąc, te obiektywy to praktycznie wrota do fotografii vintage.

Są wszędzie, są stosunkowo przystępne cenowo i dają absolutnie oszałamiające zdjęcia. Ale jak system obiektywów, który został całkowicie porzucony przez producenta już w latach 80., stał się dziś jednym z najbardziej poszukiwanych narzędzi zarówno przez współczesnych fotografów analogowych, jak i cyfrowych wideofilmowców? Porozmawiajmy o historii mocowania Canon FD, dlaczego zniknęło i dlaczego wszyscy teraz jesteśmy nim tak zafascynowani.

Narodziny konia roboczego

Mocowanie Canon FD zostało wprowadzone w 1971 roku wraz z legendarnym Canonem F-1, aparatem zbudowanym jak prawdziwy czołg, by konkurować z profesjonalną linią Nikona. Mocowanie FD zastąpiło starszy system FL, wprowadzając kilka mechanicznych ulepszeń, przede wszystkim pomiar światła przy pełnej przysłonie. Oznaczało to, że można było patrzeć przez wizjer i sprawdzać światłomierz bez całkowitego zaciemnienia ekranu.

Jeśli spojrzysz na wczesne obiektywy FD, zauważysz coś nieco nietypowego. Miłośnicy aparatów nazywają je z czułością "breech-lock" (zamknięcie na pierścień). Zamiast wpychać obiektyw na aparat i obracać całym korpusem obiektywu aż do kliknięcia, trzymasz obiektyw nieruchomo przy mocowaniu i obracasz srebrny metalowy pierścień u podstawy, by go zablokować. Na początku wydaje się to trochę dziwne, ale oznacza to praktycznie brak tarcia między mocowaniem obiektywu a korpusem aparatu, co zapobiega długotrwałemu zużyciu.

Do 1979 roku Canon zdecydował się zaktualizować system do "New FD" (często skracany do nFD). Porzucili srebrny pierścień breech-lock na rzecz bardziej tradycyjnego mocowania bagnetowego z czarnym przyciskiem zwalniającym. Te późniejsze obiektywy są zazwyczaj lżejsze i bardziej kompaktowe, ponieważ Canon zaczął używać wysokiej jakości tworzyw sztucznych obok metalu, ale formuły optyczne w środku często pozostały równie znakomite.

Brutalne odcięcie: dlaczego system FD zniknął

Przenieśmy się do późnych lat 80. Branża aparatów przechodziła ogromną rewolucję: autofokus. Konkurenci, tacy jak Minolta, nagle wypuszczali aparaty, które same się ostrzyły, a Canon wiedział, że musi szybko się dostosować, albo zostanie w tyle.

W 1987 roku Canon podjął prawdopodobnie najodważniejszą i najbardziej kontrowersyjną decyzję biznesową w historii aparatów. Stworzyli system EOS i wprowadzili zupełnie nowe mocowanie EF, które opierało się na elektronicznych stykach zamiast mechanicznych dźwigni do komunikacji między obiektywem a korpusem aparatu. Aby zrobić to perfekcyjnie, całkowicie zlikwidowali linię FD.

Nie było kompatybilności wstecznej. Nie dało się natywnie zamontować swoich drogich, ukochanych obiektywów FD na nowych korpusach Canon z autofokusem. Profesjonalni fotografowie, którzy zainwestowali tysiące dolarów w zestawy FD, byli wściekli. Prawie z dnia na dzień miliony niesamowitych, profesjonalnych obiektywów zostały praktycznie osierocone. Zalały rynek wtórny i przez długi czas, w latach 90. i 2000., nikt się nimi nie interesował. Były po prostu tanim, starym szkłem.

Renesans: dlaczego dziś kochamy szkło FD

Jak więc przeszliśmy od "nikt tego nie chce" do "wszyscy ich szukają"? Są dwie główne przyczyny: wzrost popularności aparatów bezlusterkowych i ogromny boom na fotografię analogową.

Nowoczesne aparaty bezlusterkowe (takie jak seria Sony Alpha, Fujifilm X oraz własna linia Canon EOS R) nie mają w środku dużej komory lustra, więc odległość od mocowania obiektywu do matrycy jest niezwykle krótka. Oznacza to, że możesz kupić prosty, dwudziestodolarowy metalowy adapter, zamontować go na nowoczesnym aparacie cyfrowym i idealnie zamocować te vintage’owe obiektywy. Przejście na obiektywy manualne całkowicie zmieni twoje podejście do fotografii, spowalniając cię i zmuszając do naprawdę przemyślanej kompozycji.

Równocześnie starsze aparaty na film 35mm eksplodowały popularnością. Canon AE-1 i Canon A-1 stały się niezwykle sławne, popychając całe nowe pokolenie fotografów do przeszukiwania second-handów i strychów w poszukiwaniu sprzętu FD.

Ale to nie tylko fotografowie. Wideofilmowcy i niezależni filmowcy są zafascynowani obiektywami Canon FD. Nowoczesne matryce cyfrowe, zwłaszcza 4K i 8K, są niesamowicie ostre. Czasem nawet zbyt ostre, tworząc sterylny lub kliniczny wygląd. Zamontowanie czterdziestoletniego obiektywu Canon FD na nowoczesnej kamerze kinowej łagodzi cyfrową ostrość. Słynna powłoka "S.S.C." (Super Spectra Coating) na tych obiektywach nadaje lekko ciepły odcień kolorów, niższy mikro-kontrast i przepiękne, kinowe flary, gdy skierujesz je w stronę słońca. Dodatkowo, niezwykle płynny i długi skok ostrości w starym manualnym obiektywie jest idealny do płynnego ustawiania ostrości podczas nagrywania wideo.

Budowanie zestawu: rekomendacje obiektywów

Jeśli jesteś gotów zacząć budować stary, klasyczny zestaw, poszukiwanie obiektywów Canon FD jest bardzo satysfakcjonujące, ponieważ możesz pokryć niemal każdy zakres ogniskowych, nie opróżniając portfela. Oto kilka wyróżniających się propozycji, w zależności od tego, co lubisz fotografować:

• Na co dzień i portrety: Canon FD 50mm f/1.4 lub f/1.8. Klasyczne "nifty fifty". f/1.8 to prawdopodobnie obiektyw, który był dołączany do Canon AE-1 i jest niesamowicie niezawodny. Jeśli znajdziesz wersję f/1.4, bierz ją od razu. Daje niesamowicie kremowe rozmycie tła (bokeh) i świetnie sprawdza się przy słabym świetle.
• Do fotografii ulicznej: Canon FD 28mm f/2.8. Na ulicy chcesz czegoś szerokiego i stosunkowo kompaktowego. 28mm daje dużo przestrzeni, by uchwycić otoczenie, a jeśli przymkniesz przysłonę do f/5.6 lub f/8, niemal wszystko będzie ostre, co ułatwia strefowe ostrzenie.
• Do filmów kinowych: Canon FD 35mm f/2. To kultowy obiektyw wśród filmowców. Ma piękne, naturalne pole widzenia, które bardzo przypomina ludzkie oko, a sposób, w jaki odwzorowuje rozmyte obszary, jest pełen charakteru. Ciekawostka: niektóre z bardzo wczesnych wersji breech-lock tego obiektywu używały szkła torowego, co czyniło je lekko radioaktywnymi i podatnymi na żółknięcie z czasem (co filmowcy uwielbiają za dodatkowy ciepły odcień).
• Do detali i izolacji tematu: Canon FD 135mm f/2.5 lub f/3.5. Vintage’owe teleobiektywy nie mają wystarczająco dużo miłości. Te 135mm są zazwyczaj bardzo tanie, bo teraz wszyscy chcą szerokich kątów, ale są niesamowicie ostre i pięknie kompresują tło, tworząc uderzające portrety lub szczegółowe zdjęcia architektury.

Gdzie ich szukać

Canon wyprodukował miliony tych obiektywów, więc czekają na odkrycie. Musisz tylko wiedzieć, czego szukasz. Przy zakupie zawsze sprawdzaj szkło pod kątem grzyba (wygląda jak małe pajęczynki), głębokich rys lub oleju na listkach przysłony. Pierścień przysłony powinien klikać solidnie, a pierścień ostrości obracać się płynnie, bez ziarnistości.

Jeśli chcesz kupić solidny, przetestowany kawałek szkła do swojego AE-1 lub cyfrowego zestawu, zawsze możesz przejrzeć nasz dostępny asortyment Canon FD tutaj. Niezależnie od tego, czy chcesz wczesny, ciężki breech-lock, czy lekki obiektyw nFD, staramy się mieć w sklepie klasyki.

Fotografowanie obiektywami Canon FD to przypomnienie ery, gdy sprzęt był budowany na całe życie. Jest w tym dotykowa radość z ręcznego obracania pierścienia ostrości i blokowania ekspozycji, której po prostu nie da się uzyskać z nowoczesnym, elektronicznym obiektywem z autofokusem. Zdobądź tani adapter lub odkurz stary A-1, załaduj film i zobacz, o co tyle szumu. Nie pożałujesz.